Pamflet, Renovatie als Hollands-Herontwerp

Door: Martin Liebregts en Yuri van Bergen

De traditie van de Nederlandse woningbouw nodigt uit om op een niet orthodoxe wijze naar de kwaliteitsaanpassing ervan te kijken. De stringente bemoeienis van de overheid in de vorige eeuw met de woningbouw en de overal terugkerende rijtjeswoningen, vragen om een projectoverstijgende benadering, waarbij vooral ruimte wordt gegeven aan maatwerk en individuele keuze. De naam van het boek: ‘Pamflet, Renovatie als Hollands-Herontwerp’ poogt dit thema te vangen.

Het gaat dus om de zoektocht naar de serie van één, waarbij nieuwe samenwerkingsvormen een ondersteuning kunnen zijn voor de gewenste en noodzakelijke productinnovatie. Laat deze publicatie, waarbij de huidige koplopers in de markt tonen hoe het aanbod er op dit moment bij staat, een startpunt zijn voor de noodzakelijke versnelling.

Voor meer informatie klik hier…

Het pamflet dat oproept tot een serie van één

De woningbouw staat voor een gigantische opgave. De huidige voorraad moet de komende decennia aangepast worden aan de eisen van de eenentwintigste eeuw. Over vijftig jaar zal de woningbouw in Nederland voor een groot deel bestaan uit de huidige zeven miljoen woningen in een aangepaste versie.

Een groot probleem op termijn zal de beschikbare arbeidscapaciteit voor de totale woningbouw zijn. De verwachting is dat nieuwbouw de komende twintig jaar op het huidige peil blijft. Een deel (55 procent) is voor uitbreiding en het resterende deel voor vervanging. De toename van onderhoud en renovatie leidt bij de huidige wijze van productspecifiek produceren tot twee essentiële problemen:

• Een ongunstige kosten-/kwaliteitsverhouding (te duur in relatie tot nieuwbouw);
• Een te groot beslag op de beschikbare arbeidscapaciteit.

De verhouding loon-materiaal bedraagt bij renovatie 60:40 en is het omgekeerde van nieuwbouw. Gezien de te verwachten groei van de onderhouds- en renovatiemarkt, zal de komende vijftien tot twintig jaar de arbeidscapaciteit op de bouwplaats met 50 procent moeten stijgen of zelfs verdubbelen. Dit is gewoon onmogelijk.

Nieuwe vormen van samenwerking ontstaan en er verschijnen partijen op het toneel met een gericht aanbod om de kwaliteitsaanpassing succesvoller te laten verlopen, in de vorm van projectoverstijgende oplossingen. Om de problematiek te schetsen en visie op de toekomstige ontwikkelingen te geven heeft de BouwhulpGroep hiervoor in samenwerking met de SEV een notitie opgesteld met als titel: ‘PAMFLET: Woningbouw als Hollands-Ontwerp’.

Het Nieuwe Bouwen

Door Jan Willem van de Groep

Het verslag van een lezing die ik kortgeleden hield over ketensamenwerking (http://tinyurl.com/6y8kd2k) leidde tot enige commotie heb ik gemerkt. Uit het verslag kan gelezen worden dat ik het fenomeen ketensamenwerking zoals dat wordt beproefd bij Com.Wonen  niet innovatief vindt. Dat is echter niet wat ik bedoelde.  Procesverandering in de bouw is bij uitstek innovatief te noemen.
In dit artikel wil ik graag uitleggen wat ik bedoel met het feit dat niet iedere vorm van ketensamenwerking leidt tot innovatie. Ik heb het dan over de innovaties die leiden tot betaalbare, effectieve en comfortabele woon/werk producten. Procesinnovatie is daarvoor een noodzakelijk middel maar zou geen doel op zich moeten zijn.

Disclaimer
Het is geenszins mijn bedoeling om in dit artikel de initiatieven die lopen rondom ketensamenwerking in een negatief daglicht te zetten. Alle initiatieven die worden opgezet rondom dit thema dragen immers bij aan de noodzakelijke mindset verandering in de bouw. Daarvoor hebben we elkaar nodig inclusief de experimenten die nu lopen.  Ik wil er echter wel voor waken dat het fenomeen ketensamenwerking gezien gaat worden als een feestje tussen opdrachtgever en bouwkundig aannemer….daar ligt nou wel de nadruk op in de publicaties die verschijnen vanuit de initiatieven bij Com.Wonen, Ymere en Woonwaard. Op zichzelf niet mis mee, maar we gaan tekort door de bocht als we veronderstellen dat daarmee alle kansen die “ketensamenwerking” voor de sector te bieden heeft, goed voor het voetlicht komen.
Dit artikel is bedoeld als aanzet tot verdere discussie. Een discussie die wat mij betreft nieuwe vormen van ketensamenwerking uitlokt die gaan behoren tot het repertoire van de vernieuwers in de bouwsector.

Een reis van vijftig dagen…

Door: Sjoerd Klijn Velderman

Bijna 100 jaar oud zijn de meeste tuindorpen, kleine woningen met vaak veel bouwfysische knelpunten! Tijd voor de sloophamer of is het goede van vroeger op een slimme manier te versterken met het comfort van nu?

Rentree, een corporatie uit Deventer, heeft die afweging over sloop/ nieuwbouw recent moeten maken. Met succes is voor “het rode dorp” onlangs het uiterste gevraagd van de mensen van BAM woningbouw uit regio Deventer en W&R-r om de woningen te behouden en op te knappen.

Op 12 december jl. kwam het verzoek om binnen een gesteld budget een planvoorstel voor 300 tuindorpwoningen in te leveren op uiterlijk 23 december (ja dat is de vrijdag van de kerstvakantie). Na goedkeuring van de plannen is op 4 januari opdracht gegeven om een proefwoning te maken. Door een aantal lean (lean is een manier van werken waarin verspillingen uit het proces gehaald worden) sessies met de co-makers, is het gelukt om gezamenlijk een planning te maken waar alle betrokkenen achter staan. Op 10 januari zijn de plannen aan de bewoners gepresenteerd en op 24 januari is er gestart. En uiteindelijk was op 1 februari de woning gereed gekomen!

Door deze nieuwe manier van samenwerken wordt het aanvragen van de omgevingsvergunning bepalend voor de start van het werk en zijn lange reken-, teken-, productie- en voorbereidingstijd tot het verleden bestempeld en zijn faalkosten drastisch verminderd!

Van label F naar label A in 6 dagen tijd! De woning is voorzien van nieuw dakbeschot/isolatie en pannen, dakkapel, kozijnen/ramen, voorzetwanden, vloerisolatie, vraaggestuurd (co2) ventilatie, HR 107 ketel, HR++ glas, doucherenovatie, toiletrenovatie, keukenrenovatie en nieuw voegwerk!

Op zoek naar de serie van één

Auteur: Martin Liebregts

innovatie vraagt om visie op langere termijn en om extra investeringen
De feestdagen rond de jaarwisseling nodigen extra uit om de kranten verder uit te spitten. Zeker als het buiten koud, nat en donker is. Het meest verrassende bericht las ik dinsdag 28 december 2010 in de NRC onder de titel ‘Audi gaat investeren in groene auto’s en personeel’. Volgens dit bericht gaat Audi – een onderdeel van de Volkswagen Groep, die behoort tot de top vijf van de wereld – de komende vier jaar 11,6 miljard euro investeren in productvernieuwing en technologie. Dit is ongeveer gelijk aan 10 procent van de omzet van Audi over de betreffende periode. Een dergelijk bericht tref je niet aan over de bouwnijverheid in Nederland of in de rest van de wereld. Extra interessant is de motivatie van het investeringsplan te lezen. ‘Met deze investering leggen we het fundament voor duurzame, winstgevende groei en ondersteunen we onze ambitie om leidend te zijn in het luxe segment van de automarkt’, aldus bestuurslid Axel Strotbek.

Vier weken later lees ik over ASML in het artikel ‘Brabantse techniek terug in de wereld’ in de NRC van 22 januari 2011, dat ze in de periode 2009-2010 ruim 15 procent van de omzet gestoken hebben in R&D.

My home is my castle of laat de vraag domineren

door Martin Liebregts

Iedereen droomt ervan om van zijn woning zijn plekje te maken. De veel geciteerde titel ‘My home is my castle’ onderstreept dit nog eens vet. De aanbieders op de woningmarkt van bestaande en nieuwe woningen beseffen dat nog te weinig. Ze worden belemmerd door hun eigen (voor-) oordeel, die een open benadering van de opborrelende vraag en daarbij behorende innovatie in de weg staat. De bouwwereld is paternalistisch. De deskundigen – architecten, producenten, bouwers – denken te weten wat goed is voor de mens en een begrijpelijke toelichting is niet nodig. Ze vergeten in wezen hun eigen afwegingen bij de keuze van een woning en de aanpassing ervan. Of denken dat hun afweging aan een bovennatuurlijke waarde is ontleend.

Na de grote-renovatie-enquête wordt alles anders

Auteurs: Martin Liebregts en Yuri van Bergen

De Grote-Renovatie-Enquête 1 heeft de eerste ronde gemaakt, waar vijftig beslissers bereid zijn geweest om aan mee te werken. De resultaten hiervan geven een voorlopig inzicht in de ontwikkelingen, dat van belang worden geacht voor de kwaliteitsaanpassing van de woningvoorraad, de gewenste kennis en noodzakelijke innovaties.
In deze rapportage, die als titel draagt: ‘Na de renovatie-enquête wordt alles anders’, wordt er getracht een beeld te geven van:

• De bestaande woningvoorraad als supertanker.
  Maatschappelijke ontwikkelingen zorgen ervoor dat de natuurlijke ontwikkelingen, die verband houden met vereiste kwaliteitsaanpassingen, versneld worden of qua oplossingsrichting worden bijgestuurd.
• Kennis delen is de basis voor vermenigvuldigen.
  Om tot de juiste aanpak te komen, is het nodig dat de bestaande kennis beter gedeeld wordt. Pas dan is het mogelijk een versnelling aan te brengen ten aanzien van het proces van kwaliteitsaanpassing.
• Van kennis naar innovaties.
  De innovaties hebben de afgelopen decennia op een laag pitje gestaan. Nu is het van belang dat er een versnelling aan gegeven wordt.

Dit artikel is een manifest van de toekomstige ontwikkelingen in de aanpak van de bestaande woningvoorraad. In samenspraak met alle betrokkenen zal dit vertaald moeten worden naar een programma voor proces- en productinnovaties in de bestaande bouw. Dus nu aan de slag.

van Bakker Bart naar Bouwer Bart?

Als er over de ontwikkelingen in de bouw en de mogelijkheden gesproken wordt, worden er vaak parallellen getrokken met de auto-industrie. Dan gaat het meestal over de verhouding standaardisatie en mogelijk maatwerk en de keuzes uit de verschillende merken en typen. Maar misschien is deze vergelijking te eng en zullen er meerdere vergelijkbare situaties naast elkaar gezet moeten worden. Een aardig beeld geeft de levensmiddelenbranche. In deze sector hebben zich de afgelopen decennia een aantal concentraties voorgedaan zowel in de levensmiddelenindustrie als in de detailhandel. Hier heeft een structurele verandering plaatsgevonden in de naoorlogse periode. De oorspronkelijke zelfstandige kruidenier is volledig vervangen door enkele grote spelers, die deels werken met franchisehouders…..

Voor het gehele artikel klik hier….