Pas begin jaren zeventig van de vorige eeuw werd aardgas geleidelijk de dominante brandstof voor verwarming en warmtapwater. Wat ooit begon, zal ook weer eindigen. De afgelopen dertig tot veertig jaar heeft verwarmen in Nederland altijd gelijk gestaan met aardgas. En nu, na veertig jaar, breekt er alweer een nieuwe tijd aan. In de jaren vijftig van de vorige eeuw, toen kolen nog de dominante brandstof was en de oliegestookte centrale verwarming nog een luxe uitzondering, kon men zich ook geen voorstelling maken hoe de toekomst eruit zou komen zien. Hetzelfde geldt voor de huidige situatie ten aanzien van de energiebron voor de woningbouw. Voorspellen is voor de glazenbol op de kermis. Wel is het mogelijk verwachtingen uit te spreken. Maar de techniek en de maatschappelijke ontwikkelingen halen die verwachtingen altijd in. Het gaat telkens ineens toch weer sneller als de voorwaarden aanwezig zijn voor het ‘nieuwe’ aanbod.
De metafoor van de iPhone
De gsm bestaat voor een breed publiek nog geen tien jaar en toch kan bijna niemand zich voorstellen dat het niet bestaan heeft. Op willekeurige plekken – waar ook ter wereld – kunnen we telefoneren, over alle gewenste informatie beschikken en tussendoor kunnen we nog een beeldopname maken en doorsturen aan alle vrienden en kennissen. Op elke willekeurige plek hebben we overzicht over ons geld en kunnen we financiële overboekingen doen en transacties afsluiten. Maar als we het over energiegebruik en energieopwekking hebben, praten we toch in termen van ‘de kolenboer’, die de kolen kwam afleveren op ons balkonnetje.
De informatietechnologie biedt de ruimte om energiegebruik en energieopwekking even soepel te laten verlopen als de geldstroom op onze rekening-courant. Energie zal in de toekomst stromen als geld, waarbij er een voortdurende wisseling is tussen credit en debet. En dan spreken we niet over een volgende generatie.
Op niet al te lange termijn zal elke woning niet alleen energiegebruiken maar ook opwekken.
![]()




