Vragen of aanbieden? (2)

Onderdeel van drieluik ‘Innoveren in Renoveren’ – 2

Auteurs: Doris de Bruijn & Sean Vos

Waar deel 1 van dit drieluik ging over het mijden van risico’s in het beheer van de bestaande voorraad en de noodzaak voor een kwaliteitssprong voor een groot deel van deze voorraad, staat in dit deel de aanpak van het renovatieproces centraal. Hoe kan iedere euro die aan de verbetering van het bestaande vastgoed wordt besteed zo efficiënt mogelijk worden uitgegeven? Wij geloven dat de aanpak van de bestaande voorraad kwalitatief beter, sneller, efficiënter en spectaculair goedkoper kan, mits er goed gebruik wordt gemaakt van de aanwezige schaalgrootte en er een andere procesaanpak wordt gekozen.

Iedere woning is anders en daarom is iedere renovatie een unieke opgave, wordt vaak gezegd. Toch is dit slechts ten dele waar. Na de oorlog is er in de wederopbouwperiode een enorme nieuwbouwproductie gerealiseerd, waarbij door het hele land op zeer grote schaal slechts vier verschillende woningtypen zijn gerealiseerd: rijtjeswoningen (meestal doorzon), duplexwoningen, portieketagewoningen en galerijflats. De woningen van een zelfde type vertonen onderling grote overeenkomsten en zijn daarom ook zeer geschikt voor een seriematige aanpak waarbij voor een aantal belangrijke componenten zelfs geautomatiseerde industriële productie mogelijk is, met alle bijbehorende schaalvoordelen. Het bouwproces in Nederland is er echter nog niet op ingericht om de voordelen die een seriematige aanpak biedt volledig te benutten, waardoor bouwen en renoveren aanzienlijk duurder uitpakt dan noodzakelijk.

Willen we nou innoveren of willen we vriendjes worden?

door: Jan Willem van de Groep

Vriendjes worden; de discussies over ketensamenwerking volgend lijkt dat de opgave te zijn voor de vragers en makers in de bouw. De corporatie en de aannemer kruipen lekker dicht tegen elkaar aan en voilà…de ketensamenwerking is geboren. O ja…dat doen we om de faalkosten in de bouw omlaag te brengen. Maar gaat het daar nou daadwerkelijk om? Ik denk van niet. Sterker nog, ik denk dat die aanvliegroute voor veel corporatie forse governance problemen en natuurlijke weerstanden oproept.

Het grootste probleem in de bouwsector is de afwezigheid van innovatie. Ja…op productniveau wordt er voldoende geïnnoveerd. Zo was ik kortgeleden nog bij Jaga een fabrikant van warmte-afgifte systemen. Daar wordt op een indrukwekkende manier geïnnoveerd. Probleem is echter wel dat de installateurs absoluut niet snappen wat ze met die innovaties aan moeten. Dat ontwerpers en engineers niet in staat zijn die producten op een slimme manier te integreren met andere bouwproducten tot slimme integrale concepten. Concepten die door continue innovatie steeds beter en goedkoper worden, in andere sectoren een gebruikelijk fenomeen.

Met een dak wordt lucht ruimte

Door: Yuri van Bergen en Karleun Liu

De economische en culturele ontwikkelingen in de maatschappij zorgen ervoor dat eisen, die aan een woning worden gesteld, voortdurend wijzigen. Bijvoorbeeld het dak dient niet langer enkel als beschermer tegen weer en wind, maar moet een oplossing bieden voor het besparen van energie, opwekken van energie, hergebruik van hemelwater en ruimte bieden voor slapen of hobby(1).

Nederland telt 7,1 miljoen woningen, waarvan circa 2,3 miljoen in bezit zijn van woningcorporaties. In Nederland domineert de eengezinswoning en zij omvat circa 70 procent van het totale bezit. Uit de periode 1950–1975 gaat het om ruim 2,5 miljoen woningen, waarvan circa 1,5 miljoen in de categorie doorzon vallen. Dat is meer dan 100 miljoen vierkante meter dak!
Het aantal partijen dat zijn diensten voor het dak aanbiedt, is gegroeid van één naar een keten van hoofd- en nevenaannemers. Samen met de opdrachtgever wordt iedere keer gezocht naar de technische en logistieke oplossingen, specifiek voor het complex. Voor de eindgebruiker is de werkwijze onnodig duur, met veel overlast, weinig keuzemogelijkheden en veel risico’s op kwaliteitstekortkomingen.

Alliantie Dak+(2) denkt met het zichtbaar en haalbaar maken van nieuwe perspectieven een aanzet te hebben gegeven voor een slim, integrale en betaalbare oplossing voor het renoveren van daken. Er wordt een oplossing geboden voor het isoleren van hellende daken van doorzonwoningen uit de periode 1950–1975. Hierbij kan door middel van styling en tuning aan de specifieke wensen van beheerder en gebruiker gehoor kan worden gegeven.

Een reis van vijftig dagen…

Door: Sjoerd Klijn Velderman

Bijna 100 jaar oud zijn de meeste tuindorpen, kleine woningen met vaak veel bouwfysische knelpunten! Tijd voor de sloophamer of is het goede van vroeger op een slimme manier te versterken met het comfort van nu?

Rentree, een corporatie uit Deventer, heeft die afweging over sloop/ nieuwbouw recent moeten maken. Met succes is voor “het rode dorp” onlangs het uiterste gevraagd van de mensen van BAM woningbouw uit regio Deventer en W&R-r om de woningen te behouden en op te knappen.

Op 12 december jl. kwam het verzoek om binnen een gesteld budget een planvoorstel voor 300 tuindorpwoningen in te leveren op uiterlijk 23 december (ja dat is de vrijdag van de kerstvakantie). Na goedkeuring van de plannen is op 4 januari opdracht gegeven om een proefwoning te maken. Door een aantal lean (lean is een manier van werken waarin verspillingen uit het proces gehaald worden) sessies met de co-makers, is het gelukt om gezamenlijk een planning te maken waar alle betrokkenen achter staan. Op 10 januari zijn de plannen aan de bewoners gepresenteerd en op 24 januari is er gestart. En uiteindelijk was op 1 februari de woning gereed gekomen!

Door deze nieuwe manier van samenwerken wordt het aanvragen van de omgevingsvergunning bepalend voor de start van het werk en zijn lange reken-, teken-, productie- en voorbereidingstijd tot het verleden bestempeld en zijn faalkosten drastisch verminderd!

Van label F naar label A in 6 dagen tijd! De woning is voorzien van nieuw dakbeschot/isolatie en pannen, dakkapel, kozijnen/ramen, voorzetwanden, vloerisolatie, vraaggestuurd (co2) ventilatie, HR 107 ketel, HR++ glas, doucherenovatie, toiletrenovatie, keukenrenovatie en nieuw voegwerk!

Bouwen, maar dan 2.0

door: Bjorn Smulders en Ruben van Eijk

(een artikel met lekker veel plaatjes)

Verhuizing
Communicatiemiddelen komen en gaan. Dit geldt voor iedere branche. Ook in onze eigen branche, online marketing, waar wij, PR!KKELS, verantwoordelijk zijn voor effect vanuit campagnes.

In dat kader krijgen we de laatste tijd ook vaker vragen vanuit de bouwwereld. Zo hielpen we BAM met een traject om het nieuwe Salesteam te introduceren via web en social media. En we maakten voor Wienerberger een online game om te zorgen dat er meer bezoekers op de bouwbeurs kwamen. Bouwbedrijven zoeken naar online marketeers, en andere manieren om in contact te komen met potentiele kopers en bestaande kopers.

Dat is leuk als je het bekijkt als losse acties, maar volgens ons is er een forse verhuizing aan de gang. Het gaat daarbij nieteens zozeer om het inzetten van effectieve technieken zoals e-mail marketing, social media en/of zoekmachinemarketing, maar meer om het door internet veranderende businessmodel.

Renovatieconcepten in de praktijk

Tijdens de internationale Bouwbeurs 2011 organiseerde Martin Liebregts en Yuri van Bergen namens de BouwhulpGroep diverse studiemiddagen. Verdeeld over drie dagen is er in het Renovatie Theater gesproken over ‘Kennisontwikkeling tussen markt en instituten’, ‘Levensduurdenken op alle schaalniveaus’ en ‘Renovatieconcepten in de praktijk’.

  

  

  

 

 

 Studiedag 3 internationale bouwbeurs 2011
(ir. Pieter Huijbregts Directeur Pieter Huijbregts INNOVATIE en
Initiatiefnemer Netwerk Conceptueel Bouwen)

Twee nieuwe sterren aan het firmament van de bouw komen hier samen: de renovatie en het aanbod van concepten.

De renovatiepraktijk zit sinds enkele jaren weer in de lift, mede door de veroudering van de voorraad en de afnemende nieuwbouwmarkt. In de huidige praktijk wordt door uiteenlopende bedrijven gereageerd op deze nieuwe situatie. Door het nieuwe aanbod van een viertal bedrijven te laten zien, wordt er getracht een beeld te geven van deze veranderende werkelijkheid. De verschillen tussen de diverse concepten is gelegen in de vorm van samenwerking, die aan het aanbod ten grondslag ligt, en in de nadruk op het project overschrijdende karakter van het (technisch) aanbod of het proces.
Kenmerkend voor alle concepten is dat er voortdurend gezocht wordt naar nieuwe samenwerkingsverbanden:

• Tussen uitvoerende partijen.
• Tussen toeleverende industrie en uitvoerende partijen.
• Volledige ketenintegratie: van product, ontwerp tot uitvoering.

Levensduurdenken op alle schaalniveaus

Tijdens de internationale Bouwbeurs 2011 organiseerde Martin Liebregts en Yuri van Bergen namens de BouwhulpGroep diverse studiemiddagen. Verdeeld over drie dagen is er in het Renovatie Theater gesproken over ‘Kennisontwikkeling tussen markt en instituten’, ‘Levensduurdenken op alle schaalniveaus’ en ‘Renovatieconcepten in de praktijk.

 

 

 

 

 

 

 Studiedag 2 internationale bouwbeurs 2011
Dagvoorzitter: ir. Martin Liebregts, Directeur BouwhulpGroep

Als dit begrip nog niet bestond, dan zou het vandaag uitgevonden moeten worden, omdat alle investeringen nu eenmaal beschouwd moeten worden in het licht van de toekomst. Deze beschouwing speelt op alle schaalniveaus van het bouwen: bouwdeel, gebouw tot wijk.

De zoektocht van deze studiemiddag is om de overeenkomsten zichtbaar te maken en tegelijkertijd de specifieke problematiek van elk schaalniveau zichtbaar te maken. En dan blijkt schaal soms betrekkelijk. Om dit te verduidelijken, is het aardig te beseffen dat bouwmaterialen de wereld als schaal hebben en het gebouw vaak te reproduceren op de schaal van Nederland (en soms Europa) en de wijk of het gebied op zich ook balanceert tussen uniciteit en herhaalbaarheid.

De verhalen over de verschillende schaalniveaus moeten aan het begrip een stem geven, een verhaal vertellen en de toehoorder prikkelen om eigen verbanden aan te brengen.

Kennisontwikkeling tussen markt en instituten

Tijdens de internationale Bouwbeurs 2011 organiseerde Martin Liebregts en Yuri van Bergen namens de BouwhulpGroep studiemiddagen. Verdeeld over drie dagen is er in het Renovatie Theater gesproken over ‘Kennisontwikkeling tussen markt en instituten’, ‘Levensduurdenken op alle schaalniveaus’ en ‘Renovatieconcepten in de praktijk.

 

 

 

 

 

 

Studiedag 1 internationale bouwbeurs 2011
Dagvoorzitter: ir. Jack de Leeuw, SBR

Lange tijd heeft de kwaliteitsaanpassing van de bestaande (woning-)voorraad nauwelijks maatschappelijke belangstelling gehad. Alle ogen waren gericht op de nieuwbouw. Dit geldt zowel voor de mensen in de praktijk als die binnen het onderwijs. In de afgelopen tien jaar zijn vakken als onderhoud, renovatie of woningverbetering van het curriculum verdwenen. Drie belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen hebben voor een nieuwe agenda gezorgd:

• De toenemende veroudering van de bestaande voorraad (supertanker).
• De brede maatschappelijke aandacht voor duurzaamheid (o.a. cradle to cradle).
• De recente economische crisis, die ertoe heeft geleid dat de nieuwbouw is gehalveerd (beschikbare productiecapaciteit).

Deze studiemiddag laat zien wat de huidige vraag is aan kennis en hoe hier door de verschillende instanties op ingespeeld wordt (tussen markt en instituten).

De nieuwe horizon voor de serie van één

Auteur: Martin Liebregts

De eerste tekenen

De eerste versnelde schaalvergrotingen in de bouw, die gericht zijn op een aanbod van een samenhangend product voor de markt, vinden plaats binnen de ‘keukenbranche’. Een branche die dertig jaar geleden nauwelijks bestond als een klantgerichte sector, maar eerder zorgde voor een noodzakelijke standaard-inbouw in de woning. De sector richt zich steeds meer rechtstreeks op de consument, waarbij de combinatie van standaardisatie en maatwerk de sleutel tot succes vormt. In de betreffende periode is het aantal keukenbouwers in Europa gehalveerd (van ca. 170 naar ca. 80). In die zin is deze sector een voorloper van hoe het samenspel tussen industrie en consument in de bouw vorm zal krijgen.

 

RENOVATIECONCEPTEN BINNEN BEREIK, tussen procesoptimalisatie en productinnovatie

Auteurs: Martin Liebregts en Yuri van Bergen

Nieuwe verbanden, nieuwe gezichtspunten

De internationale bouwbeurs van februari 2011 in Utrecht heeft de vragen op de renovatiemarkt nieuw perspectief geboden. Diverse nieuwe renovatieconcepten zijn op de beurs of tijdens studiebijeenkomsten aan de bezoekers gepresenteerd. Een vijftal zullen in dit artikel nader beschouwd worden, omdat we als auteurs erbij betrokken zijn. En alle betrokkenen deel uitmaken van het netwerk ‘Conceptueel Bouwen’. Dit platform heeft ervoor gezorgd dat marktpartijen elkaar gevonden hebben bij het zoeken naar innovatieve oplossingen, zowel qua proces als product. In die zin leven we op dit moment in een spannende transformatieperiode, waarbij dingen mogelijk zijn die tien jaar geleden nog tot de onmogelijkheid behoorden. Juist de samenwerking vanuit verschillende posities levert totaal nieuwe gezichtspunten op.

De ontwikkelingen in wonen, vrije tijd en mobiliteit over de periode 1900-2000